Waarom slaat aardlekschakelaar af? Lees hoe u de oorzaak veilig opspoort, apparaten test en weet wanneer een elektricien nodig is bij een storing thuis.

De verlichting valt uit, de wasmachine stopt en in de meterkast staat één schakelaar omlaag. Waarom slaat aardlekschakelaar af? Meestal detecteert deze beveiliging lekstroom: elektriciteit die niet via de normale route terugloopt. Dat is geen storing om te negeren, maar juist een signaal dat de installatie of een aangesloten apparaat aandacht nodig heeft.

Een aardlekschakelaar helpt gevaarlijke situaties door bijvoorbeeld beschadigde snoeren, vocht in apparatuur of een isolatiefout sneller te signaleren. Vaak kunt u de oorzaak zelf veilig uitsluiten. Blijft de schakelaar afvallen of is er twijfel over de installatie, schakel dan een elektricien in.

Wat doet een aardlekschakelaar precies?

Elektriciteit die een groep in gaat, moet normaal gesproken ook weer terugkomen. De aardlekschakelaar vergelijkt die twee stromen. Ontstaat er een verschil, dan kan stroom via een ongewenste weg weglekken, bijvoorbeeld via een metalen behuizing, vocht of de aarde. De schakelaar onderbreekt dan snel de spanning.

In woningen is vaak een aardlekschakelaar van 30 mA geplaatst. Die waarde is bedoeld als persoonsbeveiliging. Een kleine lekkage kan al genoeg zijn om hem te laten uitschakelen. Dat is ook de reden waarom een apparaat soms ogenschijnlijk prima werkt, maar toch de aardlekschakelaar laat afvallen.

Verwar de aardlekschakelaar niet met een installatieautomaat, ook wel groep genoemd. Een automaat schakelt uit bij overbelasting of kortsluiting, bijvoorbeeld wanneer te veel zware apparaten op één groep staan. Een aardlekschakelaar reageert vooral op lekstroom. In moderne meterkasten kunnen beide functies in één aardlekautomaat zitten.

Waarom slaat de aardlekschakelaar af?

De oorzaak zit vaak in één aangesloten apparaat, maar niet altijd. Zeker wanneer meerdere groepen achter dezelfde aardlekschakelaar zitten, kan het zoeken even tijd kosten. Dit zijn de meest voorkomende oorzaken.

Een defect of vochtig apparaat

Apparaten met een verwarmingselement zijn bekende veroorzakers. Denk aan een wasmachine, vaatwasser, droger, boiler, waterkoker, koffiezetapparaat of oven. Ook een koelkast of vriezer kan bij het aanslaan van de compressor tijdelijk lekstroom geven.

Vocht speelt regelmatig mee. Tuinverlichting, een buitenstopcontact, een elektrische grasmaaier of apparatuur in een vochtige schuur krijgt meer te verduren dan een apparaat binnenshuis. Een beschadigde kabel, versleten rubber afdichting of water in een stekkerdoos kan dan voldoende zijn voor uitval. Gebruik buiten alleen materiaal dat geschikt is voor buitengebruik en leg verbindingen niet op natte grond.

Beschadigd snoer, stekker of stopcontact

Een snoer dat klem heeft gezeten onder een deur, is geraakt door gereedschap of waarvan de isolatie bros is geworden, kan lekstroom veroorzaken. Controleer kabels en stekkers altijd visueel, zonder iets open te maken. Let op scheuren, verkleuring, een losse stekker, smeltplekken en een brandlucht.

Ook een stopcontact kan het probleem zijn. Dit komt bijvoorbeeld voor na schilderwerk, een lekkage of het monteren van een wandcontactdoos. Gebruik een beschadigd stopcontact niet meer en zet de betreffende groep uit totdat deze is gecontroleerd.

Opgetelde lekstroom van meerdere apparaten

Niet ieder probleem is een duidelijk defect. Veel moderne apparaten hebben elektronica, filters en voedingen die een kleine normale lekstroom kunnen geven. Eén apparaat is dan geen probleem, maar de optelsom van computers, laders, verlichting, keukenapparatuur en witgoed kan dicht bij de grens komen.

Valt de aardlekschakelaar vooral af wanneer veel apparaten tegelijk zijn aangesloten, dan kan die optelsom een rol spelen. Een elektricien kan de lekstroom meten en beoordelen of een andere groepsverdeling, een extra aardlekvoorziening of onderzoek naar één specifieke verbruiker nodig is. Vervang niet op eigen initiatief de aardlekschakelaar door een ander type of een hogere waarde. Daarmee kunt u de beveiliging verminderen en voldoet de installatie mogelijk niet meer aan de eisen.

Een fout in de vaste installatie

Blijft de aardlekschakelaar afvallen terwijl alle apparaten zijn losgekoppeld? Dan kan de oorzaak in de vaste bedrading, een lichtpunt, een buitenaansluiting, vloerverwarming of een aangesloten vast apparaat zitten. Soms ontstaat de storing pas na regen, na het boren in een muur of na werkzaamheden aan elektra.

Dit is geen klus om met losse draden of een multimeter in de meterkast op te lossen. De fout kan zich bevinden in een lasdoos, kabel of aangesloten installatieonderdeel. Laat een vakman gericht meten en repareren.

Zo spoort u de oorzaak veilig op

Werk rustig en forceer niets. Schakel de aardlekschakelaar nooit steeds opnieuw in als hij direct weer afvalt. Haal eerst alle stekkers uit de stopcontacten van de groepen die erachter zitten. Vergeet minder opvallende verbruikers niet, zoals opladers, routers, aquariumapparatuur, buitenverlichting, een cv-ketelstekker of apparatuur in garage en schuur.

U kunt vervolgens deze werkwijze volgen:

1. Zet alle installatieautomaten of groepen die achter de afgevallen aardlekschakelaar zitten uit.
2. Zet de aardlekschakelaar weer aan. Blijft hij ingeschakeld, zet dan één groep aan.
3. Blijft de schakelaar aan, sluit apparaten op die groep één voor één weer aan. Wacht steeds even, want sommige apparaten veroorzaken de storing pas bij opwarmen of inschakelen.
4. Valt hij af zodra u een apparaat aansluit of gebruikt, haal dan direct de stekker eruit. Gebruik dat apparaat niet opnieuw voordat het is gecontroleerd of gerepareerd.

Valt de aardlekschakelaar al af voordat er apparaten zijn aangesloten, zet dan de groepen weer uit en neem contact op met een elektricien. Hetzelfde geldt wanneer u een brandlucht ruikt, vonken ziet, waterschade vermoedt of een stopcontact warm aanvoelt.

Soms valt de schakelaar pas af wanneer de wasmachine water verwarmt, de vaatwasser start of buitenverlichting na een regenbui aangaat. In dat geval is het verstandig om niet alleen te kijken naar het moment van aansluiten, maar ook naar het moment waarop het apparaat werkelijk belast wordt. Noteer wat er gebeurde en welk programma of welke schakelaar actief was. Dat maakt een eventuele reparatie sneller en gerichter.

Wanneer is het de aardlekschakelaar zelf?

Een defecte aardlekschakelaar komt voor, maar is minder vaak de oorzaak dan een fout in apparatuur of bedrading. De testknop met de letter T of het woord Test is bedoeld om de werking te controleren. Druk deze alleen in wanneer u weet dat de spanning op de aangesloten groepen kort wegvalt. De schakelaar moet dan uitschakelen.

Schakelt hij niet uit met de testknop, of wil hij na een test niet meer betrouwbaar inschakelen, laat de meterkast dan controleren. Raadpleeg ook het onderhoudsadvies van de fabrikant of installateur voor de testfrequentie. Een testknop bewijst overigens alleen dat het mechanisme reageert. Hij vertelt niet welk apparaat een lekstroom veroorzaakt.

Handige controles die uitval helpen voorkomen

Een aardlekschakelaar die afvalt is vaak een waarschuwing voordat er iets ernstigers gebeurt. Regelmatig controleren helpt, vooral bij apparatuur die water, warmte of buitengebruik combineert. Houd stekkerdozen droog, rol kabelhaspels bij zware belasting volledig af en vervang snoeren met zichtbare beschadiging. Gebruik buiten stekkerdozen en verlengsnoeren met een passende spatwaterbescherming.

Bij onderhoud aan huis of tuin is het praktisch om elektrische apparaten droog en stofvrij op te bergen. Controleer na de winter buitenverlichting, pompen en verlengkabels voordat u ze langdurig gebruikt. Voor veel voorkomende kleine vervangingen, zoals een degelijke stekker, kabel, spatwaterdichte aansluitdoos of kabelbescherming, vindt u bij GereedschapXXL praktische elektra- en klusbenodigdheden.

De veiligste aanpak is simpel: sluit een apparaat dat de storing veroorzaakt niet opnieuw aan om te kijken of het deze keer goed gaat. Een aardlekschakelaar die afvalt, vraagt om uitsluiten, controleren en waar nodig repareren - niet om blijven resetten.

• Deel met:
• WhatsApp
• Deel
• X
• Pin it
• Messenger
• Email

---